Gepubliceerd op 1 augustus 2026
Thema: informatief
Leestijd: 6 minuten
Wie vandaag bouwt of grondig renoveert in Vlaanderen, krijgt te maken met de EPB-regelgeving. EPB staat voor Energieprestatie en Binnenklimaat. Die regels bepalen onder meer hoe goed een woning moet isoleren, hoeveel energie ze mag gebruiken, hoe de ventilatie wordt voorzien en hoe het risico op oververhitting wordt beperkt. De cijfers en termen kunnen technisch klinken. Toch hebben ze een heel concreet doel: een comfortabele, gezonde en energiezuinige woning realiseren.
Voor 2026 is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen de eisen zelf en de procedure. De belangrijkste prestatieniveaus voor woningen blijven grotendeels dezelfde als bij bouwaanvragen vanaf 2025. Wel zijn er in 2026 enkele wijzigingen aan de documenten en de timing van de EPB-aangifte. In dit artikel zetten we de hoofdlijnen eenvoudig op een rij.
Wat is EPB precies?
EPB bekijkt een woning als één geheel. Het gaat dus niet alleen over de dikte van de isolatie of het aantal zonnepanelen. Ook de vorm van de woning, de oriëntatie, de ramen, de luchtdichtheid, de ventilatie en de verwarmingsinstallatie spelen mee.
Welke eisen van toepassing zijn, hangt af van de aard van de werken. De regelgeving maakt een onderscheid tussen nieuwbouw of gelijkgestelde werken, een gewone renovatie en een ingrijpende energetische renovatie. Bij een nieuwbouw gelden de meest volledige eisen. Bij een gewone renovatie gelden vooral eisen voor de delen en installaties die je aanpast. Een ingrijpende energetische renovatie, vaak afgekort als IER, zit daar tussenin en krijgt een uitgebreider eisenpakket.
De belangrijkste EPB-eisen voor een nieuwbouwwoning
1. Het E-peil: maximaal E30
Het E-peil geeft de totale energieprestatie van de woning weer. Hoe lager het cijfer, hoe energiezuiniger de woning. Voor een nieuwe wooneenheid geldt maximaal E30. In de berekening tellen onder andere de isolatie, luchtdichtheid, oriëntatie, verwarming, warmwaterproductie, ventilatie en hernieuwbare energie mee.
Een laag E-peil bereik je dus niet met één losse maatregel. Het is het resultaat van slimme keuzes die vanaf het ontwerp op elkaar worden afgestemd. Een compact ontwerp, een goed geïsoleerde gebouwschil, een doordachte raamverdeling en efficiënte technieken versterken elkaar.
2. Het S-peil: maximaal S28
Het S-peil, ook schilpeil genoemd, beoordeelt hoe energie-efficiënt de gebouwschil is. Het kijkt naar warmteverliezen, zonnewinsten, de vorm van de woning, de hoeveelheid glas, bouwknopen en zonwering. Voor een nieuwe wooneenheid geldt normaal maximaal S28.
Er bestaat een compensatiemogelijkheid. Een woning met S29, S30 of S31 kan nog voldoen wanneer ze tegelijk een strenger E-peil van maximaal E20 behaalt. Dat geeft ontwerpvrijheid, maar vraagt een goede berekening en opvolging vanaf de eerste plannen.
3. Maximale U-waarden voor muren, daken, vloeren en ramen
De U-waarde geeft aan hoeveel warmte door een constructiedeel verloren gaat. Hoe lager de U-waarde, hoe beter het onderdeel isoleert. EPB legt daarom maxima op voor daken, buitenmuren, vloeren, ramen, beglazing, deuren en poorten.
In de praktijk betekent dit dat de materiaalopbouw en isolatiedikte zorgvuldig moeten worden gekozen. Minstens even belangrijk is de uitvoering. Een goed berekende isolatielaag verliest een deel van haar effect wanneer aansluitingen slordig worden uitgevoerd of wanneer koudebruggen ontstaan.
4. Ventilatie en bescherming tegen oververhitting
Een energiezuinige woning wordt goed geïsoleerd en luchtdicht gebouwd. Daardoor is een gecontroleerd ventilatiesysteem noodzakelijk. Het systeem voert vochtige en vervuilde lucht af en brengt verse lucht binnen op een beheerste manier.
Daarnaast moet het risico op oververhitting beperkt blijven. Grote raampartijen zorgen voor veel licht en uitzicht, maar kunnen in de zomer ook veel warmte binnenbrengen. Oriëntatie, glaskeuze, luifels, screens en andere zonwering moeten daarom deel uitmaken van het ontwerp en niet pas achteraf worden bekeken.
5. Minstens 15 kWh per vierkante meter zonne-energie
Een nieuwbouwwoning moet minstens 15 kWh per vierkante meter bruto vloeroppervlakte per jaar aan zonne-energie produceren. Dat kan via zonnepanelen, een zonneboiler of een combinatie. Het vereiste vermogen hangt dus mee af van de grootte van de woning.
Wordt het minimumaandeel hernieuwbare energie niet gehaald, dan wordt het maximaal toegelaten E-peil strenger. Daarom is het verstandig om het dak, de oriëntatie en de beschikbare oppervlakte al vroeg in het ontwerp te beoordelen.
6. Lage temperatuur en een efficiënt verwarmingssysteem
Bij centrale verwarming met water als transportmiddel moet het afgiftesysteem op lage temperatuur worden ontworpen. De ontwerpvertrektemperatuur mag maximaal 45 graden Celsius bedragen. Dat past goed bij vloerverwarming of andere systemen met een groot afgifteoppervlak.
Ook geldt een minimaal installatierendement van 130 procent. Sinds 2025 is een nieuwe aardgasaansluiting bij nieuwbouw niet toegestaan. In de meeste projecten is een warmtepomp daardoor de logische keuze wanneer er geen geschikt warmtenet beschikbaar is.
Wat geldt bij een gewone renovatie?
Bij een gewone renovatie geldt geen algemeen E-peil of S-peil voor de volledige woning. De eisen richten zich vooral op de onderdelen die je vernieuwt, vervangt of na-isoleert. Nieuwe of aangepaste muren, daken, vloeren, ramen en deuren moeten aan maximale U-waarden voldoen.
Vervang je ramen in bestaande ruimtes, dan moet je ook rekening houden met minimale ventilatievoorzieningen. Nieuwe, vernieuwde of toegevoegde installaties moeten op hun beurt aan minimale rendementen en vermogens voldoen. Een renovatie is daarom meer dan een verzameling losse werken. De juiste volgorde en samenhang zijn belangrijk om comfortproblemen en dubbele kosten te vermijden.
Wat geldt bij een ingrijpende energetische renovatie?
Bij een ingrijpende energetische renovatie worden de opwekkers voor verwarming vervangen en wordt minstens 75 procent van de bestaande en nieuwe buitenschil na-geïsoleerd. Voor een wooneenheid geldt dan maximaal E60. Nieuwe en na-geïsoleerde constructiedelen moeten aan de U-waarden voldoen en er is een volledig ventilatiesysteem nodig.
Daarnaast moet minstens 20 kWh per vierkante meter per jaar aan hernieuwbare energie worden voorzien. Bij centrale verwarming met water geldt een installatierendement van minstens 130 procent. Dat betekent in de praktijk minstens een hybride warmtepomp, tenzij een andere toegelaten oplossing wordt toegepast.
Wat verandert er specifiek in 2026?
Vanaf 2026 verschijnt op de startverklaring en het EPC Bouw van een nieuwe of ingrijpend energetisch gerenoveerde woning een indicatieve berekening van het verwarmingsvermogen. Die vereenvoudigde warmteverliesberekening helpt om het benodigde vermogen van bijvoorbeeld een warmtepomp beter in te schatten.
Ook de uiterste termijn voor de definitieve EPB-aangifte is aangepast. Die bedraagt voortaan maximaal zes jaar na het verlenen van de vergunning of het neerleggen van de melding. Voor nieuwbouw blijft daarnaast de vroegere deadline gelden: de aangifte moet uiterlijk twaalf maanden na de ingebruikname of na het einde van de vergunningsplichtige werken worden ingediend, waarbij de eerste datum telt.
De belangrijkste tip is eenvoudig: betrek de EPB-verslaggever vroeg. Wacht niet tot de ruwbouw al gestart is. In de ontwerpfase kunnen keuzes nog relatief eenvoudig worden aangepast. Tijdens de uitvoering worden wijzigingen vaak duurder en moeilijker. Zorg daarnaast dat architect, aannemer, installateur en verslaggever met dezelfde informatie werken. Bewaar technische fiches, facturen, foto’s en andere bewijsstukken. De uiteindelijke EPB-aangifte wordt opgesteld op basis van wat werkelijk is uitgevoerd, niet alleen op basis van wat op de plannen stond.
Energiezuinig bouwen begint bij goede samenwerking
EPB is geen los administratief dossier naast de werf. De regelgeving raakt bijna elke belangrijke bouwkeuze. Wanneer ontwerp, materiaalkeuze, technieken en uitvoering goed op elkaar aansluiten, ontstaat een woning die niet alleen aan de normen voldoet, maar ook aangenaam en betaalbaar blijft in gebruik.
Bouw of verbouw je in Limburg en wil je van bij de start duidelijke keuzes maken? Wij denken mee over de praktische uitvoering en begeleidt je stap voor stap, van ruwbouw tot volledige afwerking.
